Bakı Moskvanın bu istəyinə “YOX” dedi – Geosiyasi MESAJ
Bakıda saxlanılan Rusiya vətəndaşlarından ibarət dəstə üzvləri barəsində həbs qətimkan tədbirinin müddətinin uzadılması barədə qərar verilib. Bununla bağlı təqdimatlara Xətai Rayon Məhkəməsində baxılıb.
Vəkil Cavad Cavadlı bildirib ki, yanvarın 27-də keçirilən proseslərdə dəstə üzvlərinin hər biri barəsində olan həbs qətimkan tədbirinin müddəti 3 ay uzadılıb. Vəkil müdafiə etdiyi Rusiya vətəndaşı ilə bağlı qərardan apelyasiya şikayəti verəcəyini də deyib.
Xatırladaq ki, həmin şəxslər Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin keçirdiyi əməliyyat nəticəsində saxlanılıblar. Tutulanlar İrandan narkotik vasitələrin tranziti, dövriyyəsi və kiberdələduzluqda ittiham olunublar. Onlar barəsində ötən il iyulun 1-də Səbail Rayon Məhkəməsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilmişdi. 28 oktyabrda Xətai Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə onların həbs müddəti 3 ay uzadılmışdı.
Bunu da yada salaq ki, Rusiya tərəfi xarici işlər nazirinin müavinləri (Mixali Qaluzin, Sergey Ryabkov) və XİN sözçüsü Mariya Zaxarova səviyyəsində bir neçə dəfə həmin 11 şəxsi Rusiyaya verməyi xahiş edib. Lakin xahişlər fonunda Rusiyada soydaşlarımıza qarşı təqib kampaniyası səngiməyib…
Bəs həbs müddəti daha nə qədər uzadıla bilər? Rusiyalıları hansı cəza gözləyir? Onların qonşu ölkəyə təhvil verilməsi mümkünmü?
Demokratiya və İnsan Hüquqları Komitəsinin sədri, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Çingiz Qənizadə deyib ki, Bakıda saxlanılan Rusiya vətəndaşlarına konkret ittihamlar irəli sürülüb: “Bu qərar göstərdi ki, Azərbaycan artıq regional münasibətlərdə “xahişlər diplomatiyası” dövrünü arxada qoyub. Rusiya tərəfi xarici işlər nazirinin müavinləri Qaluzin və Ryabkov, eləcə də XİN sözçüsü Mariya Zaxarova səviyyəsində bu şəxslərin Rusiyaya təhvil verilməsi məsələsini dəfələrlə qaldırıb. Xüsusən də bu müraciətlərin fonunda Rusiyada azərbaycanlı iş adamlarına qarşı selektiv yoxlamaların, miqrantlara qarşı təzyiqlərin, hüquq-mühafizə orqanlarının nümayişkaranə reydlərinin davam etməsi Moskvanın paralel təzyiq alətləri işə saldığını açıq göstərir. Bakı isə bu oyunun qaydasını dəyişib”.
Hüquqşünas deyib ki, baş vermiş cinayəti araşdırmaq üçün çox geniş imkanlar var: “İrandan keçən narkotik tranziti, beynəlxalq maliyyə şəbəkələri və kiberdələduzluq elementləri olan cinayət işi klassik daxili cinayət yox, transmilli təhlükəsizlik məsələsi sayılır. Bu isə o deməkdir ki, həbs müddəti 18 aya qədər uzadıla bilər. Şəxslərin istintaq bitənədək ölkədən çıxarılması hüquqi cəhətdən məqsədəuyğun deyil. Ekstradisiya məsələsinə isə yalnız yekun məhkəmə hökmündən sonra və yalnız Azərbaycanın maraqları nəzərə alınmaqla müzakirə oluna bilər. Yəni, Moskvanın “indi verin” tələbi hüquqi baxımdan boşdur. İttihamlar təsdiqlənərsə, bu şəxsləri uzunmüddətli azadlıqdan məhrumetmə, cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakın müsadirəsi, beynəlxalq cinayətkar statusu gözləyir. Bu presedent sabah başqa ölkələr üçün də nümunəyə çevrilə bilər”.
Çingiz Qənizadənin sözlərinə görə, burada məsələ təkcə hüquq deyil: “Azərbaycan işğal altında olan torpaqlarını azad etməklə öz ərazi bütövlüyünü, suverenliyini bərpa edib, regional enerji təhlükəsizliyində açar aktora çevrilib. Qərb-Rusiya-İran balansında öz mövqeyini gücləndirib. Belə bir mərhələdə bizim üçün strateji tərəfdaşlıq hüquqi güzəşt demək deyil. Bu yanaşma faktiki olaraq Moskvaya ünvanlanmış mesajdır. Bakı artıq “kiçik tərəfdaş psixologiyası” ilə davranmır. Azərbaycan göstərdi ki, regionda qaydalara əməl edən yox, qaydanı müəyyən edən aktorlardan biridir”.(musavat.com)
E.MƏMMƏDƏLİYEV
