Rural və şəhər məktəbləri arasında keyfiyyət fərqləri: çıxış yolları və təkliflər
Təhsilin səviyyəsi bir ölkənin inkişafının güzgüsüdür. Bu güzgüyə diqqətlə baxanda, Azərbaycan reallığında bir məsələ dərhal nəzərə çarpır: şəhər və kənd məktəbləri arasında keyfiyyət uçurumu. Müasir texnologiyalar, resurslar, müəllim potensialı və tədris imkanları baxımından bu fərq hələ də ciddi şəkildə qalmaqdadır.
Şəhər məktəbləri daha çox maddi-texniki baza, tədris vasitələri, interaktiv sinif otaqları və təlim proqramları ilə təmin olunur. Burada müəllimlər üçün ixtisasartırma və inkişaf kursları daha əlçatandır. Kənd məktəblərində isə çox zaman köhnə binalar, məhdud laboratoriya avadanlıqları, zəif internet bağlantısı və müəllim çatışmazlığı müşahidə olunur.
Bu fərq yalnız maddi imkanlarla məhdudlaşmır. Şəhərdə oxuyan şagird daha çox yarış mühitində böyüyür, fərqli dərnəklərə, olimpiadalara və layihələrə qatılır. Kənd şagirdi isə çox vaxt bu imkanlardan xəbərsiz qalır və bu da bərabər təhsil hüququnu pozur
Keyfiyyət fərqi özünəinam fərqinə çevrilir. Kənd gəncləri bəzən düşünür ki, “biz şəhərdəkilər kimi uğur qazana bilmərik.” Bu inamsızlıq təhsildə passivliyə və gələcəkdə sosial fərqlərin dərinləşməsinə gətirib çıxarır.
Çıxış yolu olaraq, —internetlə təmin olunma və online tədris platformalarının əlçatanlığı, şəhər müəllimlərinin müəyyən dövrlə kənd məktəblərində dərs deməsi, həmçinin kənd müəllimlərinə mənəvi maddi stimul verilməsi— göstərilə bilər. Həmçinin, mobil laboratoriyalar, tələbə-könüllülük proqramları məsələnin həlli üçün seçimlər ola bilər.
Əgər ölkə təhsil sistemində ədalət və inkişaf istəyiriksə, təhsil bərabərliyini təmin etməkdən başlamalıyıq. Hər bir kənd uşağı şəhərdəkilər kimi potensiala malikdir; sadəcə, ona şərait və inam lazımdır. Gələcəyin savadlı, düşünən və yaradıcı nəsli yalnız o zaman formalaşacaq ki, təhsilin keyfiyyəti coğrafiyadan asılı olmasın.
M.Mehdiyeva
