Hər ilin 1 may tarixi dünyanın bir çox ölkəsində Beynəlxalq İşçilər Günü kimi qeyd olunur. Bu gün zəhmətkeş insanların hüquqları, əmək şəraiti və sosial ədalət uğrunda aparılan mübarizənin simvolu sayılır. 1 may təkcə bayram deyil, həm də milyonlarla insanın səsini dünyaya çatdıran tarixi gündür.
1 mayın əsası XIX əsrdə sənaye inqilabı dövründə qoyulur. Həmin illərdə fabrik və zavodlarda çalışan işçilər çox ağır şəraitdə işləyirdi. Uzun iş saatları, aşağı maaş və təhlükəli əmək mühiti ciddi narazılıq yaradırdı. İşçilər əsasən 8 saatlıq iş günü tələbi ilə birləşirdi. 1886-cı ildə ABŞ-nin Chicago şəhərində minlərlə işçi kütləvi etiraz aksiyalarına çıxırdı. Bu hadisələr sonradan dünya əmək hərəkatının dönüş nöqtəsinə çevrilirdi.
1889-cu ildə beynəlxalq fəhlə təşkilatları 1 may tarixini işçilərin həmrəylik günü elan edirdi. Bundan sonra Avropa, Asiya, Latın Amerikası və digər bölgələrdə bu gün geniş şəkildə qeyd olunmağa başlayırdı. Bir çox ölkələrdə 1 may rəsmi istirahət günü statusu alırdı.
Dünyada 1 may tez-tez yürüşlər, mitinqlər, həmkarlar ittifaqlarının çıxışları və sosial tələblərlə müşayiət olunur. İnsanlar daha yüksək maaş, təhlükəsiz iş yerləri, sosial təminat və bərabər hüquqlar tələb edir. Müasir dövrdə də bu gün aktuallığını qoruyur. Çünki bir çox ölkədə əmək hüquqları, işsizlik və iqtisadi bərabərsizlik məsələləri gündəmdə qalır.
2026-cı ildə də müxtəlif ölkələrdə minlərlə insan 1 may münasibətilə küçələrə çıxaraq əmək hüquqları ilə bağlı tələblər səsləndirirdi.
1 mayın əhəmiyyəti ondadır ki, bu tarix cəmiyyətə zəhmətin dəyərini xatırladır. Hər bir iqtisadi inkişafın arxasında işçi əməyi dayanır. Zavodda çalışan fəhlə, müəllim, həkim, sürücü, mühəndis və digər peşə sahibləri cəmiyyətin əsas dayağı hesab olunur.
Bu gün həm keçmiş mübarizələri yada salır, həm də gələcək üçün ədalətli əmək münasibətlərinin vacibliyini göstərir. 1 may insan əməyinə hörmətin, həmrəyliyin və sosial ədalət arzusunun rəmzi olaraq qalır.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
