Müasir cəmiyyətdə inkişafın əsas açarı təhsildir. Lakin təhsil yalnız mövcud olmaqla deyil, hamı üçün əlçatan olması ilə dəyər qazanır. Təəssüf ki, bir çox ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da regionlararası təhsil fərqləri real və çox qatlı bir problemdir. Bu fərqlər uşaqların gələcəyini, onların seçimlərini və həyat imkanlarını birbaşa formalaşdırır.
Böyük şəhərlərdə müasir məktəblər, təcrübəli müəllimlər, rəqəmsal resurslar və əlavə tədris imkanları daha çoxdur. Kənd və rayon məktəblərində isə: dərs otaqlarının vəziyyəti zəifdir, müəllim çatışmazlığı yaşanır, laboratoriya və texnoloji imkanlar məhduddur, şagird motivasiyası sosial mühitlə zəifləyir.
Bu fərqlər, əslində, uşağın doğulduğu yeri onun gələcəyinə çevirmək deməkdir. Bu isə sosial ədalətə ziddir.
Keyfiyyətli təhsil üçün ən vacib element müəllimdir. Regionlarda: təcrübəli kadrların cəlbi çətindir, müəllimlərin yükü çox, motivasiyası isə zəif olur, inkişaf və təlim proqramları kifayət qədər əlçatan deyil. Təhsil bərabərliyi üçün müəllim siyasəti xüsusi strateji yanaşma tələb edir.
Texnologiya təhsilin ayrılmaz hissəsidir. Şəhərlərdə internet və rəqəmsal resurslara çıxış genişdir, lakin kənd ərazilərində: internet zəifdir, elektron dərsliklərdən istifadə məhduddur, şagirdlər rəqəmsal bacarıqlar üzrə geridə qalırlar. Bu fərq müasir əmək bazarında region gənclərini geri salır.
Ailələrin maddi durumu şagirdin: repetitorlara, əlavə kurslara, nəqliyyata və resurslara çıxışını məhdudlaşdırır. Beləliklə, təhsil keyfiyyəti ailənin gücü ilə ölçülməyə başlayır ki, bu da bərabərlik prinsipini tam şəkildə pozur.
Bu problemin həlli üçün dövlət, məktəb və cəmiyyət birlikdə hərəkət etməlidir: Regionlarda infrastrukturun yenilənməsi, müəllimlərin təlimi və motivasiya mexanizmləri, rəqəmsal təhsilin genişləndirilməsi, ailə və sosial dəstək proqramları, region gəncləri üçün təqaüd və hədəfli proqramlar həyata keçirilməlidir.
Təhsil bərabərliyi sadəcə bir sosial məsələ deyil — ölkənin gələcəyinin keyfyyətidir. Regionlararası fərqlər aradan qalxmadan cəmiyyətin tam inkişafından danışmaq mümkün deyil. Hər uşaq harada doğulmasından asılı olmayaraq eyni imkanlara layiqdir.
Təhsildə bərabərlik – cəmiyyətin ən böyük sərmayəsidir.
M. Mehdiyeva
