Füzuli şəhəri 1993-cü ilin avqust ayında Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdi. Bu işğal Birinci Qarabağ Müharibəsi çərçivəsində baş verib və Füzuli, strateji əhəmiyyətə malik bölgələrdən biri kimi, həm ticarət yolları, həm də hərbi keçidlər baxımından önəmli bir mövqe daşıyırdı. İşğal dövründə şəhərin sosial-iqtisadi infrastrukturu tamamilə dağıdıldı, yaşayış binaları yerlə-yeksan edildi, tarixi abidələr və mədəni irs məhv edildi.
Füzuli sakinlərinin böyük əksəriyyəti doğma yurdlarını tərk edərək məcburi köçkün həyatı yaşamağa məcbur oldular. Bu illər ərzində Füzuli şəhəri düşmənin nəzarətində viran qalmış, öz doğmalarını gözləyən kimsəsiz bir yurda çevrilmişdi. Lakin 2020-ci ilin payızında baş vermiş İkinci Qarabağ Müharibəsi zamanı, Azərbaycan Ordusunun rəşadətli hücumları nəticəsində bu ədalətsizliyə son qoyuldu.
Müzəffər Azərbaycan Ordusu 17 oktyabr 2020-ci il tarixində Füzuli şəhərini düşmən işğalından azad etdi. Bu gün tarixi ədalətin bərpa olunduğu, xalqımızın qürur və sevinc hissi ilə xatırladığı bir günə çevrilmişdir. Füzuli şəhərinin azad edilməsi 44 günlük Vətən müharibəsinin mühüm və simvolik mərhələlərindən biri oldu. Bu zəfər, yalnız bir şəhərin işğaldan azad olunması deyil, həm də bölgədə yerləşən digər ərazilərin geri qaytarılması üçün möhkəm zəmin yaratdı.
Şəhərin strateji mövqeyi – Cəbrayıl, Xocavənd və Hadrut istiqamətlərinə çıxış imkanları verməklə yanaşı, Ermənistanla sərhədə yaxın yerləşməsi baxımından da önəmli idi. Füzulinin tarixən mühüm əhəmiyyət daşıyan bir məkan olduğunu xatırlatmaq yerinə düşər. Bu qədim şəhər tarixi İpək Yolunun üzərində yerləşərək, əsrlər boyunca ticarət və mədəniyyətin qovuşduğu bir mərkəz olmuşdur.
Şəhərdə mövcud olmuş dini abidələr, türbələr, karvansaralar və digər mədəni irs nümunələri onun zəngin keçmişindən xəbər verir. Azadlıqdan dərhal sonra dövlətimiz Füzuli şəhərinin yenidən qurulması və bərpası istiqamətində genişmiqyaslı layihələrə start verdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə şəhərdə müasir infrastruktur quruculuğu aparılır, yollar salınır, enerji, su və kommunikasiya xətləri çəkilir. Ən əsası isə, Füzuliyə həyat qayıdır – yeni yaşayış kompleksləri, məktəblər, xəstəxanalar, hava limanı və digər obyektlər sürətlə inşa edilir. Füzuli şəhərinin azad edilməsi yalnız hərbi-strateji baxımdan deyil, həm də mənəvi və simvolik baxımdan əhəmiyyət daşıyır. Bu zəfər Azərbaycan xalqının iradəsini, birliyini və torpaqlarına olan sonsuz sevgisini bir daha nümayiş etdirdi.
Xalqımız üçün bu tarixi hadisə böyük bir qürur və sevinc mənbəyinə çevrildi.
Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə “şəhər günləri” təsis olundu. Bu Sərəncama əsasən, 17 oktyabr — Füzuli şəhərinin işğaldan azad edildiyi gün, rəsmi olaraq Füzuli şəhəri günü kimi qeyd olunur. Hər il bu tarix xalqımız tərəfindən böyük coşğu və vətənpərvərlik ruhu ilə qarşılanır. Bu gün şəhərin azadlığı ilə yanaşı, eyni zamanda onun dirçəlişi, yenidən doğuluşu və gələcəyə doğru atılan addımları da simvolizə edir. Füzuli – yalnız bir şəhər deyil, bütöv bir xalqın iradəsinin, səbrinin və zəfərinin təcəssümüdür.
O, dağıntılar içindən dirçələn, qürurla gələcəyə addımlayan bir azərbaycan şəhəridir. Füzuli bu gün həm sülhün, həm inkişafın, həm də xalqımızın əzmini təcəssüm etdirən məkana çevrilmişdir.
YAP Xaçmaz rayon təşkilatının sədr müavini Emil Tağıyev
