Qazaxıstan Gürcüstan üzərindən neft ixracını 5 dəfə artırıb
Bu ilin avqust ayında Qazaxıstanın “Tengizchevroil” şirkəti Gürcüstan ərazisindən tranzit yolu ilə 100 min ton neft ixrac edir.
Paraqraf.com xəbər verir ki, Nəqliyyat Dəhlizi Tədqiqat Mərkəzinin məlumatına görə, neft “Gürcüstan Dəmir Yolları” SC və “Batumi Neft Terminalı” vasitəsilə daşınır. Bu həcm iyul ayında “Batumi Neft Terminalı” vasitəsilə nəql olunan 20 min ton neftdən 5 dəfə çoxdur.
Mərkəzin hesablamalarına əsasən, Qazaxıstan neftinin Gürcüstan üzərindən daşınması ölkənin dəmir yolu və liman infrastrukturuna əlavə gəlir gətirir. Qardabanidən “Batumi Neft Terminalı”na qədər dəmir yolu daşınmasının tarifi ton üçün təxminən 18,5 ABŞ dolları, terminalda saxlama və yükləmə xidmətlərinin dəyəri isə 22,8 dollar təşkil edir. Beləliklə, Gürcüstanın inteqrasiya olunmuş dəmir yolu-liman sistemi üzrə hər ton neftdən ümumilikdə təxminən 41,3 dollar gəlir əldə edilməsi mümkündür.
Mərkəz bildirir ki, Qazaxıstan neftinin Gürcüstan üzərindən alternativ marşruta yönləndirilməsi əsasən regiondakı hərbi vəziyyətlə bağlıdır. Qazaxıstanın əsas ixrac marşrutu olan Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun Novorossiysk yaxınlığındakı infrastrukturu ilə bağlı yaranan risklər fonunda neftin bir hissəsinin dəmir yolu ilə Batumi istiqamətinə yönəldilməsi alternativ logistika imkanları yaradır.
Məlumata görə, “Batumi Neft Terminalı”na çatdırılan Qazaxıstan nefti daha sonra son təyinat məntəqəsi olan Türkiyəyə göndərilir.
Nəqliyyat Dəhlizi Tədqiqat Mərkəzi hesab edir ki, Qazaxıstan xam neftinin Gürcüstan istiqamətində daşınmasının genişləndirilməsi ölkə üçün mühüm iqtisadi və logistika imkanları yarada bilər.
Mərkəzin məlumatına görə, 2025-ci ildə Qazaxıstan 29 ölkəyə 78,7 milyon ton neft ixrac edib. Qazaxıstan neftinin əsas alıcıları arasında Avropa ölkələri xüsusi yer tutur. Bu baxımdan, alternativ marşrutların yaradılması Avropa bazarlarına enerji təchizatının davamlılığı baxımından da əhəmiyyət daşıyır.
Hesabatda qeyd olunur ki, Qazaxıstanın Qara dənizə birbaşa çıxışı olmasa da, ölkənin logistika və iqtisadi maraqları Qara dəniz regionu ilə sıx bağlıdır. Bu səbəbdən Astananın Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının Parlament Assambleyası çərçivəsində dialoqa qoşulmasının mümkünlüyü də müzakirə edilir.
Bununla yanaşı, hesabatda bildirilir ki, ABŞ-ın iştirakı ilə aparılan danışıqlar nəticəsində Ukraynanın Rusiya ərazisindən kənarda fəaliyyət göstərən tankerlərə və Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun infrastrukturuna hücumları dayandırması ilə bağlı razılaşma əldə olunub.
Nəqliyyat Dəhlizi Tədqiqat Mərkəzi hesab edir ki, regionda hərbi əməliyyatlar davam etdiyi bir şəraitdə Qazaxıstan xam neftinin Gürcüstan üzərindən nəqli üçün alternativ marşrutların mümkün qədər inkişaf etdirilməsi Gürcüstan üçün prioritet istiqamətlərdən biri olmalıdır.
