Orqanizmdə iltihabı azaldan çay

Çay sudan sonra dünyada ən çox istehlak olunan ikinci içkidir və əsrlərdir insanların gündəlik həyatının bir hissəsi olaraq qalır. Yarpaqlardan, köklərdən, çiçəklərdən və ya qurudulmuş meyvələrdən hazırlanmasından asılı olmayaraq, hər fincan çay müxtəlif faydalı xüsusiyyətlərə malikdir.

Paraqraf.com-un məlumatına görə, qeydiyyatdan keçmiş diyetoloq Roksana Ehsani “EatingWell” nəşrində dərc olunan məqaləsində bildirib ki, bəzi çay növləri orqanizmdə iltihabın azalmasına da kömək edə bilər.

Onun sözlərinə görə, iltihabəleyhinə təsir baxımından ən effektiv çay növlərindən biri zəncəfil çayıdır.

“Bu güclü və ətirli çay dad reseptorlarını oyadır və antioksidantlarla, həmçinin iltihabəleyhinə birləşmələrlə zəngindir”, deyə mütəxəssis qeyd edib.

Ehsani izah edib ki, zəncəfil texniki baxımdan kökə bənzər rizom bitkisidir. Təzə formada onu adətən ərzaq mağazalarının tərəvəz bölməsində, soğan və sarımsağın yanında tapmaq mümkündür. Qurudulmuş və üyüdülmüş zəncəfil isə ədviyyatlar bölməsində satılır.

Mütəxəssis bildirib ki, zəncəfil çayı təzə zəncəfil parçasının dəmlənməsi ilə və ya hazır çay paketləri və yarpaq çayı şəklində hazırlana bilər. Zəncəfil daha çox ürəkbulanmanı azaltmaq xüsusiyyəti ilə tanınsa da, onun başqa faydaları da var.

“Journal of Functional Foods” jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya əsasən, zəncəfilin tərkibində olan gingerol və şoqaol adlı bioaktiv maddələr güclü antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir.

Diyetoloqun sözlərinə görə, bu maddələr orqanizmin təbii antioksidant müdafiə sistemini gücləndirərək hüceyrələrə zərər verə və iltihaba səbəb ola bilən zərərli molekulları neytrallaşdırmağa kömək edir.

“Zəncəfil xüsusilə effektivdir, çünki iltihab prosesində iştirak edən bir neçə bioloji mexanizmə təsir göstərir. O, artrit, ürəkbulanma və soyuqdəymə ilə əlaqəli simptomları azaltmağa kömək edə bilər. Həmçinin zəncəfilin bioaktiv maddələrinin revmatoid artrit, psoriaz, qırmızı qurd eşənəyi və iltihabi bağırsaq xəstəlikləri kimi vəziyyətlərin müalicəsində müəyyən rol oynaya biləcəyini göstərən sübutlar mövcuddur”, deyə müəllif bildirib.

“Nutrients” jurnalında dərc olunan bir araşdırmada zəncəfilin təbii ağrıkəsici təsir baxımından ibuprofen qədər effektiv ola biləcəyi qeyd olunub.

“Diabetology & Metabolic Syndrome” jurnalında yayımlanan başqa bir araşdırma isə göstərib ki, zəncəfil əlavələri piy yığıntılarının azalmasına, həmçinin xolesterin və qanda şəkər səviyyəsinin aşağı düşməsinə kömək edə bilər. Bu amillər iltihabi xəstəliklərin inkişaf riski ilə əlaqələndirilir.

Bununla belə, Ehsani vurğulayıb ki, zəncəfil çayının iltihabəleyhinə təsirlərindən maksimum fayda əldə etmək üçün hansı miqdarda qəbul edilməsinin lazım olduğu hələ dəqiq müəyyən edilməyib.

“Buna baxmayaraq, zəncəfil çayı iltihabı təbii üsulla azaltmaq istəyən insanlar üçün dadlı, əlverişli və təhlükəsiz seçimdir”,  deyə o bildirib.

Məqalədə qeyd olunur ki, hər bir insan gün ərzində müxtəlif dərəcələrdə iltihab reaksiyası yaşayır. Bunun klassik nümunələrindən biri kağızla əlin kəsilməsi nəticəsində dərinin qızarması və şişməsidir.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, intensiv fiziki məşqlər və ya gündəlik həyatda müxtəlif mikroorqanizmlərlə təmas da iltihab reaksiyasına səbəb ola bilər. Bu, adətən qısa müddətli və təhlükə aradan qalxdıqdan sonra keçən kəskin iltihab hesab olunur.

Xroniki iltihab isə daha ciddi problemdir. Ehsani qeyd edir ki, uzunmüddətli iltihab insult, xroniki tənəffüs yolu xəstəlikləri, ürək-damar xəstəlikləri və diabet kimi bir çox xəstəliklərin inkişafında mühüm rol oynayır.

“Bu xəstəliklər milyonlarla insanı təsirləndirir və xroniki iltihabi vəziyyətlər dünya üzrə ölüm hallarının əsas səbəblərindən biri hesab olunur”, deyə o bildirib.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, həm kəskin, həm də xroniki iltihabı həyat tərzində dəyişikliklər etməklə müəyyən qədər nəzarətdə saxlamaq mümkündür. Bunun üçün kifayət qədər yuxu almaq, stressi idarə etmək və iltihabəleyhinə qidalanma prinsiplərinə əməl etmək tövsiyə olunur.

“Diyetoloq kimi mən həmişə kiçik və sadə addımlarla başlamağı məsləhət görürəm. Zəncəfil çayını gündəlik rasiona əlavə etmək həm ucuz, həm dadlı, həm də asan başlanğıcdır”, deyə Ehsani əlavə edib.