Bir gündəlik qida vərdişi beyninizi səssizcə yorur – Hətta 8 saat yatsanız belə
Yeni araşdırma göstərib ki, qəhvənin (xüsusilə günün ikinci yarısında və axşam) istifadəsi yalnız yuxuya getməyi çətinləşdirmir, həm də orqanizmin gecə bərpası üçün vacib olan yuxu mərhələlərini pozur.
Paraqraf.com xəbər verir ki, bu barədə “Futura Sciences” yazır.
Tədqiqat “Nutrients” jurnalında dərc olunub və göstərir ki, kofein bəzi insanlarda yuxuya getmə müddətinə ciddi təsir göstərməsə də, yuxunun keyfiyyətini azaldır.
Qəhvə beyində “gecə dəyişiklikləri” yaradır
Alimlər elektroensefaloqrafiya (EEQ) vasitəsilə yuxunun təkcə müddətini deyil, həm də beynin fəaliyyət keyfiyyətini analiz ediblər.
Məlum olub ki, kofein bəzi hallarda ümumi yuxu saatını azaltmasa belə, dərin yuxu mərhələsinə (yavaş dalğalı yuxu) mənfi təsir göstərir və beyin aktivliyini oyaqlığa bənzər vəziyyətə salır.
Tədqiqatın həmmüəllifi professor Donata Kurpas bildirib: “Kofein yuxuya getməni çətinləşdirə və ya yuxunu qısalda bilər. Amma hətta yuxu müddəti normal görünsə belə, o, yavaş dalğalı aktivliyi azaldır və EEG göstəricilərini oyaqlıq vəziyyətinə yaxınlaşdırır”.
Bu mərhələ orqanizmin bərpası, enerjinin bərpası və beyin funksiyalarının tənzimlənməsi üçün əsas hesab olunur.
“8 saat yatmışam” hissi niyə aldadıcı ola bilər
İnsan 8 saat yatdığını hiss etsə də, beyin tam bərpa olunmaya bilər. Professor Kurpas bunu belə izah edir:
“İnsanın özünü yaxşı yatmış hesab etməsi neyrofizioloji göstəricilərlə üst-üstə düşməyə bilər. İnsan yuxuya asan gedə bilər və gecə oyanmalarını xatırlamaya bilər, amma beyin dərin yuxunu kifayət qədər almamış ola bilər”.
Bu isə zamanla yığılaraq xroniki yorğunluğa səbəb ola bilər.
Niyə qəhvə hər kəsə eyni təsir etmir?
Araşdırma kofeinin təsirinin fərdlər arasında kəskin dəyişdiyini də göstərib. Buna təsir edən amillər:
* genetika
* kofeinin metabolizm sürəti
* yaş
* stress səviyyəsi
* xroniki yorğunluq
Bəzi insanlarda hətta səhər içilən qəhvə belə gecə yuxusuna təsir edə bilər.
Qəhvə–yorğunluq döngəsi
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, kofein qısa müddətdə enerjini artırsa da, uzunmüddətli dövrdə “yorğunluq–kofein asılılığı–zəif yuxu” döngəsi yarada bilər.
Beləliklə, gün ərzində içilən qəhvə gecə bərpasını zəiflədərək ümumi yorğunluğu artıra bilər.
Paraqraf.com
