Heydər Əliyev Azərbaycan dövlətçilik tarixində dərin iz qoyan siyasi xadim idi. O, ölkənin ictimai-siyasi həyatında uzun illər fəaliyyət göstərdi, dövlət idarəçiliyi sahəsində böyük təcrübə topladı və Azərbaycanın inkişaf yoluna ciddi təsir verdi. Onun adı milli dövlət quruculuğu, siyasi sabitlik və iqtisadi dirçəliş ilə yanaşı çəkilir.
Heydər Əliyev 10 may 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan oldu. İlk təhsilini həmin şəhərdə aldı. Daha sonra ali təhsil yolunu seçdi və dövlət idarəçiliyi sahəsinə yönəldi. Gənc yaşlarından nizam-intizamı, zəhmətsevərliyi və güclü yaddaşı ilə seçildi. O dövrün mürəkkəb siyasi şəraiti daxilində ciddi fəaliyyət göstərdi və rəhbər vəzifələrə yüksəldi.
1969-cu ildə Heydər Əliyev Azərbaycan rəhbərliyinə gəldi. Həmin dövrdə respublika iqtisadi və sosial sahələrdə bir sıra çətinliklər ilə qarşılaşdı. Yeni rəhbərlik sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, təhsil və mədəniyyət sahələrinə xüsusi diqqət ayırdı. Zavod və fabriklər fəaliyyətini genişləndirdi, yeni iş yerləri açıldı, şəhərlər və rayonlar inkişaf yolu tutdu. Təhsil sahəsində də mühüm addımlar atıldı. Minlərlə gənc keçmiş ittifaqın nüfuzlu ali məktəblərinə göndərildi. Bu addım gələcək milli kadr bazasının güclənməsinə ciddi təsir verdi.
Heydər Əliyev idarəçilik zamanı milli ruhun qorunmasına böyük önəm verdi. Azərbaycan dili, ədəbiyyatı və mədəniyyəti dövlət səviyyəsində diqqət qazandı. Yazıçılar, alimlər və incəsənət xadimləri üçün geniş imkanlar yarandı. Tarixə və milli dəyərlərə bağlılıq gücləndi. Bu siyasət xalq arasında milli birlik hissini artırdı.
1982-ci ildə Heydər Əliyev keçmiş SSRİ rəhbərliyində yüksək vəzifə aldı. O, Sovet İttifaqı Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini kimi fəaliyyət göstərdi. Bu vəzifə böyük məsuliyyət tələb etdi. O, ittifaq səviyyəsində sənaye, nəqliyyat və sosial layihələr üzrə iş apardı. Həmin dövrdə Azərbaycan rəhbəri kimi qazandığı təcrübə daha geniş sahədə fayda verdi.
1990-cı illərin əvvəli Azərbaycan üçün ağır dövr idi. Ölkədə siyasi qarışıqlıq, iqtisadi tənəzzül və hərbi gərginlik hökm sürdü. Dövlət idarəçiliyində zəiflik hiss olundu. Belə bir zamanda xalq Heydər Əliyevə üz tutdu. O, əvvəlcə Naxçıvanda fəaliyyət göstərdi, daha sonra 1993-cü ildə Bakıya dəvət aldı. Həmin ildən etibarən Azərbaycan rəhbərliyinə başladı.
Heydər Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra ölkədə sabitlik əsas məqsəd kimi irəli çıxdı. Dövlət çevrilişi cəhdləri və daxili qarşıdurmalar qarşısı alındı. Ordunun güclənməsi üçün tədbirlər görüldü. Hüquq sistemi və dövlət idarələri yenidən təşkil edildi. Xarici siyasətdə balanslı xətt seçildi. Azərbaycan bir sıra beynəlxalq təşkilatlar ilə əlaqələri genişləndirdi.
1994-cü ildə imzalanan neft sazişi ölkə iqtisadiyyatında yeni mərhələ açdı. Xarici şirkətlər Azərbaycan enerji sektoruna böyük sərmayə yatırdı. Bu layihələr iqtisadi inkişaf üçün geniş imkan yaratdı. Dövlət büdcəsi gücləndi, sosial proqramlar həyata keçdi, yollar, məktəblər və xəstəxanalar tikildi.
Heydər Əliyev ordu quruculuğuna da xüsusi diqqət verdi. Müdafiə sahəsində nizam-intizam gücləndi, peşəkar hazırlıq sistemi formalaşdı. Gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi əsas istiqamətlərdən biri sayıldı.
Onun fəaliyyəti yalnız siyasət ilə məhdud qalmadı. Heydər Əliyev mədəniyyətə, idmana və elmə də dəstək verdi. Azərbaycan musiqisi, teatrı və ədəbiyyatı dövlət qayğısı gördü. Beynəlxalq tədbirlər vasitəsilə ölkənin tanıdılması üçün geniş iş aparıldı.
2003-cü ildə Heydər Əliyev vəfat etdi. Onun adı Azərbaycan tarixində güclü dövlətçilik ideyası ilə bağlı qaldı. Bu gün ölkənin siyasi və iqtisadi inkişaf xəttində onun müəyyən etdiyi prinsiplərin təsiri açıq görünür. Azərbaycanda bir çox məktəb, prospekt, mərkəz və park onun adını daşıyır. Xalq arasında ona qarşı böyük hörmət var.
Heydər Əliyev iradəli rəhbər, uzaqgörən siyasətçi və dövlət maraqlarını əsas tutan şəxs kimi yadda qaldı. Onun fəaliyyəti Azərbaycan tarixinin mühüm səhifələrindən biri sayılır.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
