ABŞ-nin beynəlxalq siyasətdəki mövqeyi dəyişən qlobal reallıqlar fonunda yenidən qiymətləndirilir. Son illərdə geosiyasi gərginliklərin artması, regional qarşıdurmalar və böyük güclər arasında iqtisadi rəqabətin dərinləşməsi Vaşinqtonun gələcək strateji xəttini diqqət mərkəzinə gətirib. ABŞ-nin prioritetləri təhlükəsizlik, enerji marşrutları, iqtisadi təsir arealının genişləndirilməsi və müttəfiqlərlə münasibətlərin yenilənməsi kimi sahələri əhatə etsə də, bu siyasət müxtəlif regionlarda ciddi narazılıqlara səbəb olur.
Bəs ABŞ-nin gələcək geosiyasi istiqamətləri nəyi vəd edir və bu kurs beynəlxalq güc balansını necə dəyişə bilər?
Politoloq Tural İrfan “Paraqraf.com”a açıqlamasında bildirib ki, ABŞ hələ də təkqütblü dünya nizamını saxlayacağına inanır:
“ABŞ-nin siyasəti hegemonluq üzərində qurulub. Xüsusən Yaxın Şərq ölkələrinin təbii sərvətləri üzərində istila modeli tətbiq olunur. İran məsələsinin kökündə isə İsrail faktoru dayanır. İranın nüvə silahı yaratmaq iddiası bəhanə kimi istifadə edilir. ABŞ–İsrail tandemi bölgə ölkələri üçün real təhlükə yaradır və beynəlxalq ictimaiyyət buna açıq narazılıq sərgiləyir. İran üzərində tam qələbənin əldə olunmaması da məhz bu narazılıqlardan irəli gəlir”.
Onun sözlərinə görə, Vaşinqton artıq özü üçün sərt reallıqla üz-üzə qalıb:
“Çin və Rusiya faktoru qarşısında geri çəkilməyə məcburdur. ABŞ-nin apardığı xətt mahiyyətcə Rusiyanın imperiya siyasətindən fərqlənmir – yalnız metod dəyişir. Qlobal hökmranlıq uğrunda mübarizə gedir. ABŞ-nin nüfuz itirməsinin əsas səbəbi İsrailin təhlükəli planlarını açıq şəkildə dəstəkləməsidir. Yaxın Şərqin yenidən bölüşdürülməsinə xidmət edən ‘Böyük İsrail’ layihəsinə verdiyi dəstək ABŞ-ni dünyanın gözündə zərərsizləşdirir”.
Kəmalə Vəliyeva
Paraqraf.com
