Ali təhsil müəssisələri təkcə peşəkar kadrların hazırlanması ilə kifayətlənmir, həm də cəmiyyətin mədəni və mənəvi inkişafında mühüm rol oynayır. Bu baxımdan mədəniyyət fənlərinin tədrisi tələbələrin dünyagörüşünün formalaşmasına, milli dəyərlərin qorunmasına və qlobal mühitə uyğunlaşmasına təsir göstərən vacib bir sahədir. Müasir dövrdə dəyişən sosial və texnoloji reallıqlar mədəniyyət təhsilinə yeni yanaşmalar tələb edir. Artıq bu sahədə ənənəvi metodlarla yanaşı, interaktiv, yaradıcı və rəqəmsal yanaşmaların tətbiqi qaçılmazdır.
Maraqlıdır, ali təhsildə mədəniyyət tədrisi daha çox nəzəri biliklər üzərində qurulmalıdır, yoxsa praktik və interaktiv metodlar önə çıxmalıdır?
Sənətşünas alim, müəllim, mədəniyyət üzrə ekspert, Contemporary Baku şirkətinin direktoru Qalib Qasımov “Paraqraf.com”a açıqlamasında bildirib ki, bu məsələ bu gün ali təhsil sisteminin qarşısında duran ən aktual problemlərdən biridir:
“Ali təhsildə mədəniyyətin tədrisi heç vaxt “nəzəriyyə, yoxsa praktika?” dilemması qarşısında qalmamalıdır. Çünki həm təhsil, həm də mədəniyyət canlı bir orqanizm kimidir. Elmi yalnız kitablardan öyrənmək ruhsuz bir skeleti incələməyə bənzəyirsə, nəzəriyyəsiz praktika da kökü olmayan ağaca oxşayır. Bu iki yanaşmaya inteqrativ şəkildə baxanda aydın olur ki, nəzəri biliklər tələbəyə səbəb-nəticə əlaqələrini anlamağa, konteksti dərk etməyə, milli və bəşəri dəyərləri sintez etməyə imkan yaradır. Praktik və interaktiv metodlar isə təhsilalanı passiv dinləyicidən aktiv iştirakçıya çevirir, onu prosesin bir parçasına çevirir”.
O qeyd edib ki, muzey və emalatxana dərslərinin real mühitdə keçirilməsi tələbələrin estetik zövqünü, müşahidə qabiliyyətini və emosional intellektini formalaşdırır:
“Universitet yalnız məlumat ötürən bir qurum deyil, həm də mədəniyyət laboratoriyası olmalıdır. Biz gənclərə yalnız ‘mədəniyyət nədir?’ sualının cavabını öyrətməməliyik, onları ‘mədəniyyəti necə yaşatmaq və inkişaf etdirmək olar?’ sualı ətrafında düşünməyə sövq etməliyik. Təcrübə göstərir ki, praktika nəzəriyyəni canlandırır. Universiteti bitirən hər bir gənc təkcə biliklə yox, bacarıqla da ayrılmalıdır. Əgər tələbə Nizaminin fəlsəfəsini oxuyursa (nəzəriyyə) və onu müasir instalyasiya və ya rəqəmsal posterlə ifadə edə bilirsə (praktika), deməli məqsədə çatmışıq. Teatrı kağız üzərində izah etmək olar, amma onun canlı enerjisini yalnız səhnədə hiss etmək mümkündür. Rəssamın boya ilə işləməsini təsvir etmək olar, amma rənglərin toxumasını yalnız emalatxanada duyursan. Ali təhsil praktikaya əsaslanan nəzəriyyəni önə çıxarmalı, interaktiv metodları üstün tutmalıdır”.
Kəmalə Vəliyeva
Paraqraf.com
