İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançes ABŞ-ın regionda yeni hərbi eskalasiyası fonunda keçmiş təcrübəni xatırladaraq açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, 23 il əvvəl beynəlxalq ictimaiyyət ABŞ administrasiyasının Yaxın Şərqdə başlatdığı müharibə ilə üzləşmişdi. Həmin dövrdə əsas arqument kimi Səddam Hüseynin kütləvi qırğın silahlarının mövcudluğu göstərilmişdi. Lakin sonradan məlum oldu ki, bu silahlar heç vaxt tapılmayıb.
Sançes bildirib ki, bu təcrübə bütün dünya üçün ciddi dərs olmalıdır. O vurğulayıb ki, keçmiş səhvlər təkrarlanmamalı və hərbi eskalasiyaya üstünlük vermək yerinə diplomatik həll yolları axtarılmalıdır. Onun sözlərinə görə, yalnız dialoq, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə riayət və sülh təşəbbüsləri regionda uzunmüddətli sabitlik yarada bilər.
Baş nazir qeyd edib ki, yeni hərbi eskalasiya yalnız regional deyil, qlobal təhlükəsizlik üçün də ciddi risklər yarada bilər. İran və ABŞ arasındakı qarşıdurmanın genişlənməsi Fars körfəzi ölkələrinə, Avropaya və dünya iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərə bilər. “Biz hərbi addımların gətirəcəyi fəlakətləri artıq görmüşük. Bu dəfə səhvləri təkrarlamağa haqqımız yoxdur”, – Sançes deyib.
İspaniya hökuməti bu kontekstdə beynəlxalq cəmiyyəti regiondakı vəziyyətə diqqət yetirməyə çağırır. Baş nazirin açıqlaması həm də Avropa dövlətlərinin mövqeyini əks etdirir. Sorğular göstərir ki, İspaniya, İtaliya, Almaniya və Böyük Britaniya vətəndaşlarının əksəriyyəti ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi müdaxiləsinə qarşıdır. Avropalılar öz hökumətlərinin neytral və ehtiyatlı siyasət yürütməsini, hərbi eskalasiyadan çəkinməsini dəstəkləyirlər.
Sançesin vurğuladığı əsas məqam regionda yeni genişmiqyaslı müharibənin yalnız dərhal nəticələrini deyil, uzunmüddətli geosiyasi və iqtisadi təsirlərini də nəzərə almağın vacibliyidir. Onun açıqlaması diplomatiyanın üstünlüyünü ön plana çıxarır və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiqlik mesajı verir. Bu mövqe həm də İspaniya və Avropa üçün regional sabitliyin qorunmasının əsas strategiyası kimi qiymətləndirilir.
Nəticə olaraq, 23 il əvvəlki təcrübə göstərir ki, yanlış hərbi qərarlar qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi fəsadlar yaradır. Pedro Sançesin çağırışı isə regionda və dünyada diplomatik həll yollarının prioritet olmasının vacibliyini bir daha önə çıxarır.
Həsən Təbriz
Paraqraf.com
