Ermənistanın siyasi gələcəyi iyun ayında keçiriləcək parlament seçkilərinin nəticəsindən asılı olacaq.
Çünki bu seçkilər Qərbyönümlü və Rusiyaya bağlı qüvvələr arasında siyasi rəqabət meydanı hesab edilir. Qərb tərəfdarlarına Baş nazir Nikol Paşinyan rəhbərlik edir. Ermənistanda keçirilən rəy sorğuları göstəriciləri müəyyən dalğalanmalarla Nikol Paşinyanın reytinqinin baş nazir postuna bütün namizədlərdən irəlidə olduğunu göstərir. Müxalifət düşərgəsində isə hakimiyyətdən fərqli olaraq, bütün siyasi təşkilatların vahid mövqedən çıxış etdiyin demək mümkün deyil. Kremldən idarə olunan müxalifət sıralarında bir neçə iddialı namizədin çıxış etməsi hakimiyyətə alternativ qüvvələrin seçkidə qalib gəlmə imkanlarını proqnozlaşdırmağa çətinlik yaradır.
Bu vəziyyət Rusiyanın seçkilərdə hansı namizədə dəstək verəcəyi ilə bağlı sualların yaranmasına səbəb olub. Yəni Rusiyanın konkret bir namizədi Ermənistanın baş naziri postuna gətirməyə çalışacağı, yoxsa seçkilərdə qalib gələcəyi təqdirdə Nikol Paşinyanla işləməyi davam etdirəcəyi aydın deyil. Bu qeyri-müəyyənliyin səbəbi həm də Rusiyanın indiyə qədər susqunluq nümayiş etdirərək seçkilərlə bağlı mövqeyini ortaya qoymaması, daha doğrusu, öz namizədini açıqlamamasıdır.
Ümumiyyətlə, müxalifət düşərgəsində Rusiyanın etimad göstərəcəyi iki namizəd var. Onlardan biri rusiyalı milyarder, Güclü Ermənistan Partiyasının sədri Samvel Karapetyan, digəri isə eks-prezident Robert Köçəryandır.
Rusiya ötən il Samvel Karapetyana fəal dəstək göstərməyə başlasa da, son vaxtlar onunla bağlı açıq bəyanatlar vermir. Hər halda, Karapetyan Rusiyanın Ermənistanda hakimiyyətə gətirməyə çalışdığı əsas namizəd hesab edilir. Hazırda həbsdə olan milyarderi bu missiyasına görə 2021-ci ildə cinayətkar rejimə dəstək üçün Qarabağa göndərilmiş Ruben Vardanyanla müqayisə edirlər. Qondarma rejimin ləğvindən sonra Vardanyanın Ermənistana buraxılmaması və həbsi Rusiyanın onu Paşinyanın yerinə gətirmək planlarını pozdu. Paşinyan Samvel Karapetyanı dövlət çevrilişi ittihamı ilə həbs etdirməklə yanaşı, ona fəal dəstək verən Erməni Apostol Kilsəsinə qarşı təzyiqləri artırıb. Bu, Samvel Karapetyanın siyasi manevr imkanlarını xeyli azaltsa da, müxalifət düşərgəsində əsas siyasi güc mərkəzinə çevrilmək şanslarını itirməyib.
Lakin Köçəryanın Karapetyanı dəstəkləməkdə maraqlı görünməməsi müxalifət sıralarında birliyi pozur. Son günlər Ermənistanın sabiq prezidenti Levon Ter-Petrosyanın seçkilərdə Samvel Karapetyanı dəstəkləmək niyyəti Rusiyanın bütün qüvvələri milyarderin ətrafında cəmləmək taktikası kimi başa düşülə bilər. Rusiyanın Ermənistandakı səfiri Sergey Kopırkinin iki dəfə Levon Ter-Petrosyanın evinə gedərək onunla seçkilər məsələsini müzakirə etməsi bu təlimatın Kremldən gəldiyini göstərir. Ter-Petrosyanın liderlik etdiyi Ermənistan Milli Konqres Partiyasından baş nazirliyə Levon Zurabyanın namizədliyi irəli sürülsə də, onun Karapetyanın lehinə geri çəkilməyə hazır olduğu görünür. Ancaq Zurabyan bu mövzuda Güclü Ermənistan Partiyası ilə danışıqların hələ müsbət nəticə vermədiyini deyir. Yəni Ter-Petrosyanın hansı şərt müqabilində Samvel Karapetyanı seçkilərin favoriti kimi dəstəkləməyə razı olduğu açıqlanmır.
Ancaq siyasi məntiq hər iki partiyanın seçkilərə blok şəklində gedəcəyi təqdirdə namizədlər siyahısında ikinci yerin Zurabyana verilməsi şərtinin irəli sürüldüyünü deyir. Əgər Karapetyan seçkilərdə qalib gələrsə, Rusiya vətəndaşı olduğuna görə qanunvericilik onun baş nazir olmasına icazə vermir. Bu halda Zurabyan baş nazir postunu tuta bilər. Ona görə də Ter-Petrosyanın təklifi taktiki gediş də sayıla bilər. Çox güman ki, Levon Ter-Petrosyana etibar etməyən Samvel Karapetyan seçkilərdə eks-prezidentlə birgə hərəkət etməyə maraq göstərmir.
Son aylar keçirilən rəy sorğularında Samvel Karapetyanın Nikol Paşinyandan sonra ikinci yeri tutması onun növbəti parlamentdə ana müxalifət yerlərinə sahib olmaq şansının yüksək olduğunu deməyə əsas verir. Lakin bu göstərici hazırda 7 faizə düşüb. Respondentlərin 16,5 faizi isə Paşinyanın liderlik etdiyi “Vətəndaş Müqaviləsi” Partiyasına səs verməyə hazır olduqlarını bildirib. Robert Köçəryanın tərəfdarları isə 6,8 faiz təşkil edir. Bu baxımdan, Karapetyan Köçəryandan cüzi fərqlə üstünlüyə malikdir. Ancaq seçkilərin taleyini qeyri-sabit elektoratın həll edəcəyini daha çox ehtimal etmək olar. Sorğuda iştirak edən seçicilərin 22 faizi Ermənistanda hər hansı siyasi qüvvəyə və ya namizədə səs verməkdə tərəddüd edir. Seçkilərdə bu qeyri-sabit elektoratın dəstəyini qazana biləcək namizədin qalib gəlmək şansı daha çox olacaq.
Müşfiq Abdulla
