Fransada ifrat sağçı “Milli Birlik” (Rassemblement National) partiyası 2027-ci il prezident seçkiləri ərəfəsində sorğularda lider mövqedə olsa da, partiya daxilində ciddi fikir ayrılığı yaşanır. Əsas mübahisə mövzusu isə Rusiyaya münasibətdir.
Paraqraf.com xəbər verir ki, bununla bağlı “Politico” saytında maraqlı analitik yazı dərc olunub.
Yazıda qeyd olunur ki, Fransada Kremlin ən açıq tərəfdarlarından biri kimi tanınan “Milli Birlik” 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hücumundan sonra mövqeyini yumşaltmağa məcbur olub. Partiya rəhbərliyi artıq açıq şəkildə Vladimir Putinin müharibəsini tənqid edir. Lakin köhnə baxışlar tam aradan qalxmayıb.
Hazırda partiya daxilində iki əsas xətt formalaşıb: biri Rusiyanı təhlükə kimi görən və Ukraynaya daha yaxın mövqe tutan yeni nəsil, digəri isə hələ də Kremlin tezislərinə yaxın olan köhnə qanaddır.
“Politico”nun partiya rəhbərliyinə yaxın altı üzvlə apardığı söhbətlər göstərir ki, əsas fiqurlardan biri 30 yaşlı Jordan Bardelladır. Hazırda prezidentliyə əsas namizəd kimi göstərilən Bardella Rusiyanı Fransa və Avropa üçün təhlükə hesab edir.
Buna qarşılıq, partiyanın lideri Marin Le Pen daha çox “qollist” ənənəyə bağlıdır. O, vaxtilə ABŞ-a qarşı məsafəli siyasəti və SSRİ ilə əməkdaşlığı təşviq edən Şarl de Qoll xəttinə yaxın mövqedə dayanır. Le Pen həmçinin Fransanın NATO-nun inteqrasiya olunmuş komandanlığından çıxmasını dəfələrlə dəstəkləyib.
Fransa Müdafiə Nazirliyində çalışan bir rəsmi “Politico”ya bildirib ki, partiya faktiki olaraq üç hissəyə bölünüb:
– Thierry Mariani ətrafında formalaşan açıq pro-Rusiya qanadı,
– Pierre-Romain Tionnet və Bardella ətrafında toplaşan Qərbyönlü xətti,
– mövqeyi zəif, lakin siyasi səbəblərlə susan geniş bir qrup.
Ekspertlər hesab edirlər ki, partiyanın Rusiyaya münasibətdə dəyişən ritorikası daha çox taktiki xarakter daşıyır. Danimarka Kral Müdafiə Kollecinin tədqiqat rəhbəri Olivye Şmitt bildirir ki, fransız cəmiyyətinin əksəriyyəti Ukraynanı dəstəklədiyi üçün “Milli Birlik” də tonunu dəyişməyə məcbur olub. Lakin bu dəyişikliklərin uzunmüddətli olub-olmayacağı sual altındadır.
Bardella özü BBC-yə müsahibəsində Rusiyanın təcavüzünü “birmənalı şəkildə pislədiyini” desə də, partiya Avropa Parlamentində Ukrayna ilə bağlı bir sıra qətnamələrdə bitərəf qalıb. Parisdə də partiya deputatları Kiyevə dəstək məsələsində səsvermədən yayınmayıblar.
Partiyanın ən açıq Kremlin tərəfdarı kimi tanınan fiquru Tyerri Marianidir. O, Krımın ilhaqından sonra yarımadaya səfər edib, müharibədə həm Ukraynanı, həm də Rusiyanı günahlandırıb. Mariani bu gün də Rusiya mediasında çıxış edir və Makronu, Zelenskini münaqişəni uzatmaqda maraqlı olmaqda ittiham edir.
Buna baxmayaraq, Bardellaya yaxın dairələr Marianinin mövqeyinin partiyanın ümumi xəttini əks etdirmədiyini bildirirlər. Lakin fakt budur ki, köhnə kadrlar hələ də ciddi təsir imkanlarını saxlayırlar.
“Mili Birlik”in NATO ilə bağlı mövqeyi də sabit deyil. Partiya rəsmi olaraq alyansın inteqrasiya olunmuş strukturlarından çıxmağı hələ də gündəmdə saxlayır. Bununla yanaşı, Bardellaya yaxın fiqurlar Fransa hakimiyyətə gəlsə, bu prosesin “kəskin və xaotik” olmayacağını bildirirlər.
Pierre-Romain Thionnet deyir ki, Fransa NATO-dan çıxsa belə, müttəfiqlərlə bağlı öhdəliklər, o cümlədən Estoniya və Rumıniyadakı hərbi iştirak qorunacaq.
Maraqlıdır ki, Marin Le Pen son çıxışlarının birində Rusiyadan demək olar ki, danışmayıb. Əsas tənqid hədəfi Avropa Komissiyası olub. Fransa Müdafiə Nazirliyinin başqa bir rəsmisi bunu belə şərh edib: “Le Pen üçün əsas rəqib Moskva yox, Brüsseldir”.
Bu yanaşma göstərir ki, partiyanın xarici siyasətində əsas problem təkcə Rusiya deyil, Avropa inteqrasiyasına münasibətdir.
Müşahidəçilərin fikrincə, partiyanın gələcək xətti birbaşa namizədin kimliyindən asılı olacaq. Əgər Jordan Bardella seçkilərə gedərsə, Fransa daha sərt anti-Rusiya mövqeyi göstərə bilər. Marin Le Pen namizəd olarsa, Parisin Moskva ilə münasibətlərində yumşalma ehtimalı arta bilər.
Bu isə NATO daxilində balansı ciddi şəkildə dəyişə və Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasına təsir göstərə bilər.
Hazırkı mənzərə onu göstərir ki, Fransanın ən güclü siyasi qüvvələrindən biri daxilində Rusiya məsələsi artıq sadə mövqe fərqi deyil, strateji istiqamət uğrunda mübarizəyə çevrilib.
