Təbriz tarix boyu Azərbaycan coğrafiyasının mədəni, ədəbi və ictimai mərkəzlərindən biri kimi tanınıb. Bu gün də şəhərin adı bütöv Azərbaycan anlayışı müzakirə edilərkən tez-tez xatırlanır. Söhbət siyasi şüarlardan çox, ortaq tarix, dil və mədəni yaddaşdan gedir.
Cənubi və Şimali Azərbaycanın yolları XIX əsrdə tarixi proseslərin təsiri ilə ayrıldı. Araz çayı yalnız coğrafi sərhəd deyil, eyni zamanda bir xalqın yaddaşında dərin iz buraxan bir xəttə çevrildi. Buna baxmayaraq, hər iki tərəfdə yaşayan azərbaycanlılar dilini, folklorunu, musiqisini və adət-ənənələrini qoruyub saxladı. Təbrizdə səslənən bayatı ilə Bakıda oxunan muğam eyni kökdən qidalanır.
Son illər regionda baş verən siyasi və iqtisadi dəyişikliklər bütöv Azərbaycan mövzusunu yenidən gündəmə gətirib. Bu mövzu müxtəlif baxış bucaqlarından dəyərləndirilir: kimisi bunu tarixi ədalətin bərpası kimi görür, kimisi isə mədəni birlik və mənəvi bağların qorunması prizmasından yanaşır. Ekspertlər qeyd edirlər ki, bu anlayış ilk növbədə mədəni və humanitar müstəvidə müzakirə olunmalıdır.
Təbrizdə yaşayan azərbaycanlılar üçün Şimali Azərbaycan sadəcə qonşu ərazi deyil, ortaq kimliyin bir parçasıdır. Media, ədəbiyyat və sosial şəbəkələr vasitəsilə bu bağlar daha da möhkəmlənir. Gənc nəsil tarixə maraq göstərir, dilini öyrənir, ortaq mədəni irsi tanımağa çalışır.
“Təbrizin gözü yoldadır” ifadəsi də məhz bu mənəvi gözləntini, ayrılığa baxmayaraq ümidin və bağlılığın davam etdiyini simvolizə edir. Bu gözlənti konkret bir hadisədən çox, gələcəyə dair arzu və düşüncələrin ifadəsidir. Bütöv Azərbaycan anlayışı bu gün də müzakirə olunur və görünən odur ki, bu mövzu hələ uzun müddət ictimai düşüncədə öz yerini qoruyacaq.
Həsən Təbriz
Paraqraf.com
