1990-cı il 12 yanvar hadisələri: KQB-nin planlı təxribatı

1990-cı il yanvarın 12-də Bakı şəhərində baş verən hadisələr sovet xüsusi xidmət orqanlarının planlı təxribatının nəticəsi kimi dəyərləndirilir. Hadisələr erməni əhaliyə qarşı yönəlmiş zorakılıq görüntüsü yaratmaq məqsədi daşıyırdı. Bu proses birbaşa Sovet İttifaqı Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin nəzarəti altında həyata keçirildi.

KQB ictimai gərginliyi artırmaq, milli münasibətləri kəskinləşdirmək və Bakıda xaos yaratmaq üçün məqsədli fəaliyyət göstərdi. Təxribat xarakterli çağırışlar yayıldı, idarə olunan qruplar vasitəsilə zorakılıq mühiti formalaşdırıldı. Dövlət orqanları vəziyyətə vaxtında müdaxilə etmədi, hüquq-mühafizə strukturları prosesdən kənarda saxlanıldı.

Bu hadisələr Azərbaycan cəmiyyətində qorxu və qarışıqlıq yaratmaq, milli azadlıq hərəkatını gözdən salmaq məqsədi güdürdü. Sovet rəhbərliyi Bakıda fövqəladə vəziyyət üçün zəmin hazırladı. Yanvarın 20-də baş verən hərbi müdaxilə məhz bu ssenarinin davamı oldu.

12 yanvar hadisələri Azərbaycan xalqına qarşı yönəlmiş genişmiqyaslı siyasi planın tərkib hissəsi idi. Təxribat nəticəsində yaranan zorakılıq Sovet İttifaqının dağılma mərhələsində imperiya maraqlarının qorunmasına xidmət edirdi. Tarixi faktlar göstərir ki, bu hadisələr spontan xarakter daşımırdı, mərkəzdən idarə olunan siyasətin məhsulu idi.

1990-cı ilin yanvar hadisələri milli yaddaşda imperiya zorakılığının və siyasi manipulyasiyanın açıq nümunəsi kimi qalır. Bu tarix Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsini sındırmaq cəhdinin simvolu kimi qiymətləndirilir.

 

Həsən Təbriz

Paraqraf.com