1959-cu il Fransa tarixində mühüm siyasi mərhələ hesab olunur. Həmin il general və dövlət xadimi Şarl de Qoll Fransanın Beşinci Respublikasının ilk Prezidenti elan olunur. Bu hadisə ölkənin idarəetmə sistemində əsaslı dəyişikliklərə yol açır və müasir Fransa dövlət modelinin formalaşmasına zəmin yaradır.
Dördüncü Respublika dövründə Fransa ciddi siyasi böhran şəraitində fəaliyyət göstərir. Hökumətlərin tez-tez dəyişməsi, parlament zəifliyi və Əlcəzair məsələsi ölkədə sabitliyi pozur. Bu vəziyyətdə güclü icra hakimiyyətinə əsaslanan yeni Konstitusiyanın hazırlanması gündəmə gəlir. 1958-ci ildə qəbul edilən Konstitusiya Beşinci Respublikanın hüquqi əsasını təşkil edir və prezident institutunun səlahiyyətlərini genişləndirir.
1959-cu ildə prezident səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Şarl de Qoll dövlət idarəçiliyində sabitlik və güclü liderlik modelini ön plana çəkir. Onun rəhbərliyi altında icra hakimiyyəti möhkəmlənir, dövlət institutlarının rolu artırılır və milli maraqlara əsaslanan siyasət yürüdülür.
De Qollun prezidentliyi dövründə daxili siyasətdə əsas diqqət siyasi sabitliyin bərpasına yönəldilir. Əlcəzair məsələsinin həlli istiqamətində aparılan siyasət ölkə daxilində gərginliyin azalmasına səbəb olur. Sosial və iqtisadi sahələrdə dövlətin tənzimləyici rolu gücləndirilir.
Xarici siyasətdə Fransa müstəqil kursa üstünlük verir. Şarl de Qoll ölkənin beynəlxalq arenada suveren mövqeyini möhkəmləndirməyə çalışır, ABŞ və NATO-dan asılılığı azaltmaq istiqamətində addımlar atır. Avropa dövlətləri arasında əməkdaşlığın inkişafı da bu dövrün əsas siyasi xəttinə çevrilir.
Şarl de Qollun Fransanın Beşinci Respublikasının ilk Prezidenti elan olunması ölkə tarixində dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Onun formalaşdırdığı siyasi sistem bu gün də Fransanın dövlət idarəçiliyinin əsasını təşkil edir və de Qoll Fransa tarixində mühüm dövlət xadimi kimi yer alır.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
