4 yanvar Dünya Brayl Əlifbası Günü kimi qeyd olunur. Bu gün kor və zəif görən insanların oxumaq və yazmaq hüququnun, təhsilə və informasiyaya çıxış imkanlarının vacibliyini xatırlatmaq məqsədi daşıyır. Brayl əlifbası görmə məhdudiyyəti olan şəxslərin müstəqil şəkildə məlumat əldə etməsinə şərait yaradan ən mühüm ünsiyyət vasitələrindən biridir.
Brayl əlifbası XIX əsrdə fransız pedaqoq Lui Brayl tərəfindən yaradılıb. O, uşaqlıq yaşlarında görmə qabiliyyətini itirmiş və kor insanlar üçün daha sadə və səmərəli oxu-yazı sistemi üzərində çalışmışdır. Nəticədə altı nöqtədən ibarət kombinasiyalara əsaslanan bu əlifba meydana gəlmişdir. Hər bir hərf, rəqəm və işarə nöqtələrin fərqli düzülüşü ilə ifadə olunur və barmaqlar vasitəsilə toxunaraq oxunur.
Bu əlifba kor və zəif görən insanların təhsil almasına, kitab oxumasına, peşə bacarıqları qazanmasına və cəmiyyətə fəal şəkildə inteqrasiya olunmasına böyük töhfə verib. Brayl sistemi yalnız ədəbiyyat üçün deyil, riyaziyyat, musiqi, informatika və digər sahələrdə də istifadə olunur. Bu, görmə məhdudiyyətinin bilik əldə etməyə maneə olmadığını göstərir.
Dünya Brayl Əlifbası Günü eyni zamanda inklüziv cəmiyyət ideyasını təşviq edir. Bu gün insanların diqqətini əlçatan təhsil materiallarının, Brayl kitablarının, uyğun texnologiyaların və bərabər imkanların yaradılmasının vacibliyinə yönəldir. Cəmiyyətin hər bir üzvünün hüquqlarına hörmətlə yanaşmaq, fərqli ehtiyacları olan insanlara dəstək olmaq bu günün əsas mesajlarından biridir.
4 yanvar tarixinin qeyd olunması Brayl əlifbasının əhəmiyyətini bir daha xatırladır və kor, eləcə də zəif görən şəxslərin səsinin daha çox eşidilməsinə xidmət edir. Bu əlifba yalnız bir yazı sistemi deyil, minlərlə insan üçün müstəqillik, bilik və bərabərlik rəmzidir.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
