Paralel kainatlar ola bilərmi?

Paralel kainatlar anlayışı müasir nəzəri fizikanın ən maraqlı mövzularından biridir. Bu ideya kainatın tək olmadığını və bizim reallığımızdan kənarda başqa kainatların mövcud ola biləcəyini irəli sürür. Hər bir kainat fərqli fizika qanunlarına, zaman anlayışına və maddə quruluşuna sahib ola bilər.

Kvant mexanikasında paralel kainatlar çoxlu dünyalar nəzəriyyəsi ilə izah edilir. Bu nəzəriyyəyə görə kainatda baş verən hər ehtimal ayrıca bir reallıq yaradır. İnsan bir seçim etdikdə mümkün olan bütün nəticələr fərqli kainatlarda reallaşır. Bu yanaşma kvant səviyyəsindəki bəzi qəribə hadisələri izah etməyə çalışır.

Kosmologiyada da çoxlu kainat anlayışı mövcuddur. Böyük partlayış yalnız bir kainatın yaranması ilə məhdudlaşmaya bilər. Digər kainatlar fərqli vaxtlarda və fərqli şəraitdə yarana bilər. Bu kainatlar bir-biri ilə əlaqəsiz ola bilər və ya müəyyən fiziki mexanizmlərlə bağlı ola bilər.

Paralel kainatların mövcudluğu hələ müşahidə ilə təsdiqlənmir. Elm bu ideyanı riyazi modellər və nəzəri hesablamalar üzərində araşdırır. Birbaşa sübut olmadığı üçün bu mövzu ehtimal xarakteri daşıyır, lakin elmi düşüncəni genişləndirən anlayış kimi böyük maraq doğurur.

Həsən Məmmədov

Paraqraf.com