Müasir dövrdə gənclərin həyatında sosial media əsas rol oynayır. Facebook, Instagram, TikTok və YouTube kimi platformalar gənclərə məlumat əldə etmək, ünsiyyət qurmaq və öz fikirlərini paylaşmaq imkanı yaradır. Lakin bu imkanlar həm də ciddi risklər daşıyır, çünki hər kəs tərəfindən paylaşılan məlumatın doğruluğu yoxlanmır və gənclər yanlış və ya manipulyativ məlumatlarla qarşılaşa bilirlər.
İnformasiya savadlılığı – məlumatı düzgün qiymətləndirmək, mənbəsini yoxlamaq, dezinformasiyadan qorunmaq və kritik düşüncə qabiliyyətini inkişaf etdirmək bacarığıdır. Gənclərin sosial mediada uğurla məlumat istifadə etməsi üçün bu bacarıqlar həyati əhəmiyyət daşıyır. Təcrübə göstərir ki, məlumat savadlı olmayan gənclər arasında yalan xəbərlərə inanma, stereotiplərin formalaşması və emosional manipulyasiyaya məruz qalma halları çox olur.
Sosial media platformaları gənclərin diqqətini çəkmək üçün algoritmlərdən istifadə edir. Bu da bəzən məlumatın subyektiv və qərəzli formada qəbul olunmasına səbəb olur. Gənclər kritik yanaşma bacarığına malik olmadıqda, informasiya axını onların dünya görüşünü məhdudlaşdıra və yanlış məlumatlarla yönləndirə bilər.
Eyni zamanda, düzgün yönləndirilmiş informasiya savadlılığı proqramları gənclərə fərdi və sosial məsuliyyət, məlumatın doğruluğunu yoxlama bacarığı, həmçinin etik və təhlükəsiz rəqəmsal davranış qaydalarını öyrədə bilər. Məktəblərdə, universitetlərdə və onlayn platformalarda bu bacarıqların inkişaf etdirilməsi gənclərin həm təhsil, həm də sosial həyatına müsbət təsir göstərir.
Nəticədə, gənclərin sosial mediadan səmərəli və təhlükəsiz istifadəsi informasiya savadlılığının səviyyəsindən asılıdır. Bu bacarığın inkişaf etdirilməsi həm fərdi, həm də cəmiyyət səviyyəsində yanlış məlumatın yayılmasının qarşısını almağa xidmət edir. Sosial media yalnız əyləncə və ünsiyyət vasitəsi deyil, eyni zamanda gənclərin məlumatı düzgün qavrama və analiz etmə qabiliyyətini inkişaf etdirə biləcək güclü bir alətdir.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
