1989-cu il Rumıniya tarixinə ölkənin siyasi taleyini kökündən dəyişən dönüş nöqtəsi kimi düşdü. Onilliklər boyu hakimiyyətdə olan kommunist lider Nicolae Ceaușescunun devrilməsi təkcə Rumıniya üçün deyil, ümumilikdə Şərqi Avropada kommunist rejimlərin süqut prosesi üçün də mühüm hadisə oldu.
Nicolae Ceaușescu 1965-ci ildən Rumıniyaya rəhbərlik edirdi. Onun idarəçiliyi sərt avtoritar rejim, güclü gizli polis nəzarəti, söz və fikir azadlığının boğulması ilə xarakterizə olunurdu. Xüsusilə 1980-ci illərdə ölkə ağır iqtisadi böhranla üzləşdi. Xarici borcları ödəmək məqsədilə aparılan qənaət siyasəti əhalinin həyat səviyyəsini kəskin şəkildə aşağı saldı. Ərzaq qıtlığı, enerji məhdudiyyətləri və sosial narazılıq geniş vüsət aldı.
1989-cu ilin dekabrında xalq narazılığı açıq etirazlara çevrildi. Etirazlar əvvəlcə Timișoara şəhərində başladı və qısa müddətdə paytaxt Buxarestə yayıldı. Hakimiyyətin etirazları zorakılıqla yatırmaq cəhdləri əks təsir göstərdi və ordu ilə təhlükəsizlik qüvvələrinin bir hissəsi xalqın tərəfinə keçdi. Bu, Ceaușescu rejiminin dayaqlarını sarsıdan əsas amillərdən biri oldu.
22 dekabr 1989-cu ildə Nicolae Ceaușescu və həyat yoldaşı Elena Ceaușescu hakimiyyəti itirərək paytaxtdan qaçmağa cəhd etdilər. Lakin onlar qısa müddət sonra ələ keçirildi. Bununla da Rumıniyada kommunist hakimiyyət faktiki olaraq sona çatdı. Bu hadisə Şərqi Avropada digər ölkələrdə baş verən siyasi dəyişikliklərlə paralel şəkildə, kommunist sistemin dağılmasının simvoluna çevrildi.
Ceaușescunun devrilməsi Rumıniya üçün yeni bir dövrün başlanğıcı oldu. Ölkə çoxpartiyalı siyasi sistemə, bazar iqtisadiyyatına və beynəlxalq inteqrasiyaya doğru çətin, lakin vacib bir yol keçməyə başladı. 1989-cu il hadisələri Rumıniya tarixində azadlıq və dəyişiklik uğrunda mübarizənin ən dramatik səhifələrindən biri kimi yadda qaldı.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
