1999-cu il 20 dekabr tarixində Makao Portuqaliyadan Çin Xalq Respublikasına qaytarıldı və bununla da təxminən 400 ilə yaxın davam edən Portuqaliya idarəçiliyi başa çatdı. Makao 1557-ci ildən etibarən Portuqaliyanın nəzarəti altında idi və Asiyada Avropa dövlətinin ən uzun müddət idarə etdiyi ərazilərdən biri sayılırdı. Bu şəhər uzun illər ərzində Çin ilə Avropa arasında ticarət və diplomatik əlaqələr üçün mühüm mərkəz rolunu oynadı. Buradan çay, ipək və digər qiymətli mallar Avropaya daşınırdı.
Portuqaliya hakimiyyəti dövründə Makaoda Avropa memarlığı, katolik dini abidələri və Qərb hüquq sistemi formalaşdı. Eyni zamanda Çin mədəniyyəti, yerli adət-ənənələr və dil öz mövqeyini qoruyub saxladı. Bu xüsusiyyətlər Makaonu mədəni baxımdan fərqli və rəngarəng bir şəhərə çevirdi. XX əsrin ikinci yarısında müstəmləkəçilik sisteminin zəifləməsi Makaonun siyasi gələcəyini də gündəmə gətirdi. 1987-ci ildə Çin və Portuqaliya arasında imzalanan Birgə Bəyanat Makaonun Çinə qaytarılmasını və gələcək idarəçilik modelini müəyyən etdi.
1999-cu ildə həyata keçirilən təhvil prosesi beynəlxalq aləmdə böyük maraq doğurdu. Makao Çinin Xüsusi İnzibati Regionu statusunu aldı və “bir ölkə, iki sistem” prinsipi əsasında idarə olunmağa başladı. Bu status Makaoya öz iqtisadi sistemi, hüquqi quruluşu və daxili idarəçiliyi saxlamaq imkanı verdi, xarici siyasət və müdafiə isə mərkəzi hökumətin səlahiyyətində qaldı.
Qaytarılmadan sonra Makao sürətli iqtisadi inkişaf yoluna qədəm qoydu. Xüsusilə turizm və oyun sənayesi şəhərin əsas gəlir mənbəyinə çevrildi. Yeni infrastruktur layihələri, hotellər və əyləncə mərkəzləri Makaonu dünya miqyasında tanıtdı. Bu gün Makao Asiyanın ən mühüm turizm və maliyyə mərkəzlərindən biri hesab olunur. Makaonun Çinə qaytarılması müstəmləkəçilik dövrünün sona çatmasının simvolu kimi tarixdə özünəməxsus yer tutur və Çinin ərazi bütövlüyünün bərpası baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Həsən Məmmədov
Paraqraf.com
