Təhsil sistemi dəyişməlidirmi? – Köhnə proqram, yeni nəsil ziddiyyəti
Dünya dəyişir, texnologiyalar dəyişir, düşüncə dəyişir. Amma sinif otağına girəndə sanki zaman dayanır: eyni parta, eyni metod, eyni suallar, eyni cavablar. Yeni nəsil gələcəyin dünyasına hazırlanmalı olduğu halda, hələ də dünənin proqramları ilə formalaşdırılır. Nəticə? — müasir zəka ilə köhnə sistem arasında dərin ziddiyyət.
Bu günün uşağı informasiya əsrinin övladıdır, internetlə böyüyür, çox yönlü düşünür, sual verir, araşdırır. Amma sistem ondan hələ də “əzbərləmək” istəyir. Halbuki yeni nəsil əzbəri yox, düşünməyi tələb edir.
Ziddiyyətin əsas səbəbləri göz önündədir: əzbərçilik – bilik var, amma bacarıq yoxdur, kreativliyin boğulması – “çərçivədən çıxma” mesajı, robotların dövrünə təbaşirli metod, qiymət mərkəzli təhsil – şəxsiyyət yox, bal yarışları, real həyata hazırlamayan dərsliklər. Beləliklə, məktəb məzunu imtahana hazırdır, həyata yox.
Bu günün şagirdi təkcə bilik deyil, özünü tapmaq istəyir. O, suallarına cavab axtarır: Mən kiməm? Güclü tərəfim nədir? Necə kəşf edə bilərəm? Nə üçün oxuyuram?
Təəssüf ki, indiki təhsil sistemi bu sualların heç birinə cavab vermir. Çünki sistem insan formalaşdırmır, standart “şablon şagird” istehsal edir.
Təhsilin dəyişməsi üçün: əzbərçiliyi minimuma endirmək, fənn-sindromundan bacarıq-sindromuna keçmək, dərslərdə layihə, müzakirə və debat metodları, psixoloq və mentor dəstəyinin gücləndirilməsi, rəqəmsal və texnoloji fənlərin artırılması, müəllim hazırlığının yenilənməsi lazımdır.
Çünki dəyişməyən təhsil — şagirdi yox, yalnız vaxtı köhnəldir.
Yeni nəsil sürətli, yaradıcı və açıq düşüncəlidir. Köhnə sistem isə yavaşdır, qapaladır və şablondur. Bu iki dünya bir yerdə mövcud ola bilməz. Təhsil dəyişməsə, gənc dəyişəcək — amma sistemdən uzaqlaşaraq.
Ən təhlükəli şey savadsızlıq deyil. Ən təhlükəlisi – savadlı, amma bacarıqsız nəsil yetişdirməkdir.
M. Mehdiyeva
Paraqraf.com
