Yeni dövrün “qəhrəmanları” artıq müəllimlər, alimlər və ya yazıçılar deyil. Bu gün gənclərin böyük qismi həyat dərslərini kitabdan deyil, Instagram, TikTok və YouTube-dan alır. Ekranda görünən hər parıltı həqiqət kimi qəbul edilir, hər trend həyat məqsədinə çevrilir. Nəticədə bir sual durur qarşımızda: Influencerlər gəncliyi formalaşdırır, yoxsa manipulyasiya edir?
Dünən gəncin idealı alim, müğənni və ya qəhrəman obrazlı tarixi şəxs idi. Bu gün isə çoxunun idealı “asan pul”, “asan məşhurluq” və “zahiri həyat” təbliğ edən fenomenlərdir. Səbəb sadədir: cəmiyyət gəncin ruhunu doldura bilmədi, boşluğu isə sosial media doldurdu.
Influencer – artıq sadəcə kontent istehsalçısı deyil, fikrin, zövqün və həyat tərzinin yönləndiricisidir.
Gənclərin psixologiyasında influencerlərin təsiri özünü göstərir: həyat standartlarının dəyişməsi
“Bahalı həyat – xoşbəxtlik” ideyası gənclərə sırıdılır. Reallıqla virtual dünya arasında uçurum yaranır. Zahiri dəyərlərin artması
Bilgi, zəka, savad geri plana keçir. Yerini görünüş, lifestyle və “brend həyat” tutur. Özünə dəyər hissinin zədələnməsi
Gənc düşünür: “Onların hamısı xoşbəxtdir, deməli problem məndədir.”
Nəticə: narazılıq, dəyərsizlik kompleksi, öz-özünü inkar.
Bəzi influencerlər isə daha təhlükəlidir — aqressiyanı, bayağılığı, yalan gündəmi, manipulyativ reklamı normallaşdırırlar. Və bunu edərkən “mən sadəcə kontent çəkirəm” deyib məsuliyyətdən yayınırlar.
Təbii ki, bütün fenomenləri eyni səbətə qoymaq düzgün deyil. Milyonlarla gəncə: oxumağı sevdirən, sağlam düşüncə yayan, informasiya verən, motivasiya və bilik aşılayan influencerlər də var.
Amma problem ondadır ki, məzmunun keyfiyyəti ilə izləyici sayı arasında əlaqə yoxdur. Bayağılıq çox görünür, dəyər isə az görünür.
Bu dövrdə ən güclü bacarıq – “media savadlılığıdır.” Gənc başa düşməlidir: hər parıltı həyat deyil, montajdır; hər fikir həqiqət deyil, şəxsi baxışdır; hər trend gələcək deyil, keçici impulsdur.
Gənc influencerlərdən ilham ala bilər, amma kor-koranə təqlid etməməlidir. Influencerlər bu gün gənclərin zehninə əvvəlki dövrlərin ideoloqlarından daha çox təsir edir. Onlar istəsələr qızıl nəsil də formalaşdıra bilərlər, boş nəsil də. Fərq yalnız məsuliyyətdədir. Məsuliyyətsiz təsir – təxribatdır. Dəyərli təsir isə qəhrəmanlıq.
Təhlükə influencerlərin çoxluğunda deyil — seçimsiz qəbul edən gənc düşüncəsindədir. Seçməyi bacaran gənc heç vaxt manipulyasiya olunmaz.
M.Mehdiyeva
paraqraf.com
