Türkiyə prezidenti Rəəcb Tayyib Ərdoğanın dünən Fox News-a verdiyi müsahibə həm Türkiyə daxilində, həm də beynəlxalq müstəvidə ciddi rezonans doğurdu. Bu çıxışın həm məzmunu, həm də məqamı diqqətəlayiqdir.
1. Ərdoğanın Qəzza ilə bağlı mövqeyi
Ərdoğan Qəzzada baş verənləri açıq şəkildə soyqırım adlandırdı və bunun əsas günahkarı kimi Netanyahunu göstərdi.
Bu, Türkiyənin Qəzza məsələsində uzun müddətdir davam etdirdiyi sərt ritorikanın davamıdır, lakin ABŞ mediasında — xüsusilə də Fox News kimi geniş auditoriyaya malik kanalda səslənməsi beynəlxalq ictimaiyyətə yönəlik açıq mesajdır.
Ərdoğan eyni zamanda 125 mindən çox yaralının olduğunu, onların bir qisminin Türkiyəyə gətirildiyini vurğulamaqla Türkiyənin humanitar missiyasını qabartdı. Bu, həm də onun “yumşaq güc” siyasətinə xidmət edir.
2. HƏMAS məsələsi
Ərdoğan HƏMAS-ı terror təşkilatı kimi görmədiyini, əksinə, “dirəniş təşkilatı” hesab etdiyini dedi.
Bu açıqlama ABŞ və Qərbin rəsmi mövqeyinə tam ziddir, lakin müsahibənin Amerika tamaşaçılarına ünvanlanması, əslində, Qərb ictimai rəyinə meydan oxumaqdır.
Bununla Ərdoğan həm Türkiyə cəmiyyətində, həm də İslam dünyasında “Həqiqəti açıq deyən lider” obrazını möhkəmləndirməyə çalışır.
3. ABŞ-a ünvanlanan mesajlar
Ərdoğan Trampın həm Ukrayna, həm də Qəzza müharibəsini bitirəcəyi barədə dediklərinə istinad edərək bunun reallaşmadığını xatırlatdı. Bu, ABŞ-ın qlobal böhranları həll etməkdəki acizliyinə eyham idi.
Bu yanaşma Türkiyənin “bölgəvi güc” statusunu qabartmaq, Qərbin isə qeyri-səmimiliyini göstərmək məqsədi daşıyır.
4. İmaj siyasəti
Müsahibə həm daxili auditoriya üçün, həm də beynəlxalq rəy üçün nəzərdə tutulmuşdu.
Daxildə Ərdoğan seçicilərinə “Türkiyənin haqq səsini dünya mediasında ucaldan lider” obrazını təqdim etdi.
Xaricdə isə Qəzza mövzusunda sərt mövqeyi ilə müsəlman ölkələrinin rəğbətini, Qərbdə isə diqqəti cəlb etdi.
5. Gözlənilən nəticələr
İsrail-Türkiyə münasibətləri daha da gərginləşə bilər.
Türkiyə Qəzza məsələsində daha çox humanitar və diplomatik təşəbbüslərlə çıxış edəcək.
Ərdoğan bu çıxışlarla həm də BMT Baş Assambleyasında iştirak edən liderlər arasında öz mövqeyini möhkəmləndirməyə çalışır.
Yekunda demək olar ki, Ərdoğanın Fox News-dakı çıxışı sadəcə müsahibə deyil, strateji mesaj idi:
ABŞ-a — “siz həll edə bilmirsiniz”;
İsrailə — “siz soyqırım törədirsiniz”;
İslam dünyasına — “Türkiyə sizin səsinizdir”;
Türkiyə ictimaiyyətinə — “lideriniz dünyada haqqı müdafiə edir”.
Türkanə Səfərova, Paraqraf.com
